დემენცია — სიმპტომები, ტიპები და მკურნალობა

სამედიცინოდ განხილულია

გუგა სიხარულიძე

·

ფსიქიატრი, MD, PhD

ბოლო განახლება: 14 თებერვალი, 2026

რა არის დემენცია?

დემენცია ზოგადი ტერმინია, რომელიც კოგნიტური ფუნქციების (აზროვნება, მეხსიერება, მსჯელობა) იმ ხარისხის გაუარესებას აღწერს, რომელიც ყოველდღიურ ცხოვრებას მნიშვნელოვნად აფერხებს. ადრეული დიაგნოსტიკა მნიშვნელოვანია.

დემენციის ტიპები

ალცჰაიმერის დაავადება

ყველაზე გავრცელებული ფორმა (60-70%). თანდათანობითი, პროგრესირებადი მეხსიერების დაკარგვა. [1]

ვასკულარული დემენცია

ტვინში სისხლის მიმოქცევის დარღვევით გამოწვეული — ინსულტის შედეგად.

ლევის სხეულების დემენცია

მხედველობითი ჰალუცინაციები, კოგნიტური ფუნქციების მერყეობა, პარკინსონული სიმპტომები.

ფრონტოტემპორალური დემენცია

პიროვნების ცვლილება, ქცევის დარღვევა. ხშირად 45-65 წელში იწყება.

დემენციის სიმპტომები

ადრეული ნიშნები

ახალი ინფორმაციის დამახსოვრების სირთულე, ნაცნობ ადგილებში გზის ვერ გარკვევა, ფინანსური საქმეების მართვის პრობლემა, პიროვნების ცვლილებები.

პროგრესირებული სიმპტომები

ადამიანების ამოცნობის სირთულე, ორიენტაციის დაკარგვა, მეტყველების გაუარესება, ქცევითი ცვლილებები — აგრესია, აჟიტაცია, ძილის დარღვევა.

მკურნალობა და მართვა

მედიკამენტური მკურნალობა

მედიკამენტი დემენციის ტიპისა და სიმძიმის მიხედვით შეირჩევა: ქოლინესთერაზას ინჰიბიტორები გამოიყენება, მაგალითად, მსუბუქი ან საშუალო სიმძიმის ალცჰაიმერის დაავადების დროს, მემანტინი ცალკე — მძიმე ალცჰაიმერის დაავადების დროს ან საშუალო სიმძიმისას, როდესაც პირველი ჯგუფი შეუსაბამოა. ეს პრეპარატები ყველა ტიპის დემენციისთვის არ არის რეკომენდებული; ფრონტოტემპორალური დემენციის დროს არ გამოიყენება. ქცევითი სიმპტომების მართვა იწყება მიზეზებისა და გარემოს შეფასებით. [2, 3]

არამედიკამენტური მიდგომები

კოგნიტური სტიმულაცია, არტ თერაპია, გარემოს ადაპტაცია.

მომვლელთა მხარდაჭერა

GSMRC ფსიქოგანათლებისა და კონსულტაციის საშუალებით ეხმარება ოჯახის წევრებს.

როდის მიმართოთ ფსიქიატრს?

მიმართეთ ფსიქიატრის კონსულტაციაზე, თუ ახლობლის მეხსიერება საგრძნობლად გაუარესდა ან პიროვნება და ქცევა შეიცვალა.

იხილეთ ასევე

დეპრესია · ფსიქოზი · პარანოია · უძილობა

სერვისები: ფსიქიატრის კონსულტაცია · ფსიქოდიაგნოსტიკა · არტ თერაპია

YouTube: Experts For Mental Health | GSMRC Official

❓ ხშირად დასმული კითხვები (FAQ)

წყაროები

1. World Health Organization. Dementia. WHO; 2025. who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia

2. Birks J. Cholinesterase inhibitors for Alzheimer’s disease. Cochrane Database Syst Rev. 2006;(1):CD005593. doi:10.1002/14651858.CD005593. McShane R, Westby MJ, Roberts E, et al. Memantine for dementia. Cochrane Database Syst Rev. 2019;3(3):CD003154. doi:10.1002/14651858.CD003154.pub6

3. NICE. Dementia: assessment, management and support for people living with dementia and their carers (NG97). Recommendations. https://www.nice.org.uk/guidance/ng97/chapter/Recommendations/