კომპიუტერული თამაშები

კომპიუტერულ თამაშებზე დამოკიდებულება

დამოკიდებულების განვითარება რამდენიმე ეტაპად შეიძლება დაიყოს:

გართობის ეტაპი – ადამიანი თამაშს იწყებს გასართობად ან სტრესის შესამცირებლად.

ჩვევის ჩამოყალიბება – ხარჯავს უფრო და უფრო მეტ დროს თამაშზე, შესაძლოა უგულებელყოფდეს სხვა საქმიანობებს.

კომპულსიური თამაში – თამაშის სურვილი ხდება უკონტროლო. ადამიანი ვერ ამცირებს სათამაშო დროს, მიუხედავად იმისა, რომ ეს უკვე პრობლემებს უქმნის სწავლაში, სამსახურში და პირად ცხოვრებაში.

დამოკიდებულება – ამ დროს თამაშს აქვს დამანგრეველი გავლენა ცხოვრების ყველა ასპექტზე, ადამიანი ვეღარ აკონტროლებს თავის ქცევას და განიცდის უარყოფით ემოციებს თამაშის შეწყვეტის მცდელობისას.

როდის ვამბობთ, რომ ადამიანი დამოკიდებულია?

✔ მუდმივი ფიქრი თამაშზე – ადამიანი სულ თამაშზე ფიქრობს და გეგმავს, როდის ითამაშებს შემდეგი.

თამაშის დროის უკონტროლობა – ვერ ამცირებს სათამაშო დროს, მიუხედავად მცდელობისა.

ნეგატიური ემოციები თამაშის გარეშე – გაღიზიანება, დეპრესია, შფოთვა ან მოწყენილობა, როცა ვერ თამაშობს.

სხვა აქტივობების უგულებელყოფა – ადამიანი წყვეტს მეგობრებთან შეხვედრას, ჰობის, სწავლას ან სამსახურს თამაშის გამო.

უარყოფითი შედეგების მიუხედავად თამაშის გაგრძელება – მიუხედავად იმისა, რომ თამაშმა შესაძლოა გამოიწვიოს აკადემიური ჩავარდნა, კონფლიქტები ოჯახში, ჯანმრთელობის პრობლემები, ადამიანი მაინც აგრძელებს თამაშს.

თვალთმაქცობა – ოჯახის წევრების ან მეგობრების მოტყუება იმის დასამალად,თუ რამდენ დროს ხარჯავს თამაშში.

ძილისა და კვების რეჟიმის დარღვევა – ძილის ნაკლებობა ან უგულებელყოფა, არარეგულარული კვება, ჯანმრთელობის პრობლემები.

რისკფაქტორები და შესაძლო გამომწვევი მიზეზები:

ფსიქოლოგიური ფაქტორები:

დაბალი თვითშეფასება ან ემოციური მხარდაჭერის ნაკლებობა.

სტრესისგან თავის დაღწევის მცდელობა თამაშის მეშვეობით.

იმპულსური ქცევები და თვითკონტროლის არქონა.

ბიოლოგიური ფაქტორები:

თამაში ასოცირებულია სიამოვნებასთან თავის ტვინის ნეირონულ სინაფსებში გამოყოფილი დოფამინის რაოდენობის ზრდის გამო.

თავის ტვინის დაჯილდოების სისტემის ჰიპერაქტიურობა.

სოციალური ფაქტორები:

საზოგადოების ან მეგობრების ბიძგი თამაშისკენ.

რეალურ ცხოვრებაში სოციალური მხარდაჭერის დეფიციტი.

ტექნოლოგიური ფაქტორები:

თამაშების დიზაინი, რომელიც მიზნად ისახავს მაქსიმალურ ჩართულობას.

კომპიუტერულ თამაშებზე დამოკიდებულების შესაძლო შედეგები:

ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები:

შფოთვა, დეპრესია, ემოციური გადაღლა.

საკუთარი თავის მიმართ უკმაყოფილება და იმედგაცრუება.

ფიზიკური ჯანმრთელობის გაუარესება:

ქრონიკული უძილობა და გაღიზიანებადობა.

საჭმლის მიღების არასწორი რეჟიმი და ფიზიკური აქტივობის ნაკლებობა.

ჭარბი წონა და მასთან ასოცირებული ჯანმრთელობის პრობლემები.

ფინანსური პრობლემები:

პრიორიტეტების გადაფასების გამო დაკარგული სამსახური

ფინანსები კარგვა განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ დამოკიდებულება დაკავშირებულია „ინ-გეიმ“ შესყიდვებთან ან ფასიან გამოწერებთან.

სოციალური პრობლემები:

ურთიერთობების დაძაბვა ოჯახთან, მეგობრებთან ან კოლეგებთან.

იზოლაცია და სოციუმისგან მოშორება.

აკადემიური და პროფესიული წარუმატებლობები:

სასწავლო ან სამუშაო პროცესების უგულებელყოფა.

კომპიუტერულ თამაშებზე დამოკიდებულების მკურნალობის მეთოდები

ფსიქოთერაპია:

კოგნიტიურ-ბიჰევიორული თერაპია (CBT):

კომპიუტერულ თამაშებზე დამოკიდებულების შემცირება და ახალი ქცევითი მოდელების შექმნა.

კომპიუტერულ თამაშებზე დამოკიდებულების შემცირება და ახალი ქცევითი მოდელების შექმნა.

ჯგუფური თერაპია:

გამოცდილების გაზიარება მსგავსი პრობლემების მქონე ადამიანებთან.

გამოცდილების გაზიარება მსგავსი პრობლემების მქონე ადამიანებთან.

მედიკამენტური თერაპია:

შფოთვის ან დეპრესიის მართვისთვის, საჭიროებისამებრ, ინიშნება შესაბამისი მედიკამენტები.

ფიზიკური აქტივობა:

რეგულარული ვარჯიში და სპორტი, რაც ხელს უწყობს ენერგიის დახარჯვას ჯანსაღ აქტივობებში.

ოჯახისა და სოციალური მხარდაჭერა:

ოჯახის წევრების ჩართვა მკურნალობის პროცესში და მხარდაჭერა ცვლილებების გზაზე.

რეციდივის პრევენცია

გამკლავება და მხარდაჭერა

დაისახეთ მთავარი მიზანი: არ ითამაშოთ.

თავი აარიდეთ რისკს: უთხარით საკუთარ თავს, რომ თუნდაც ხუთი წუთი თამაშის ჩართვა ძალიან სახიფათოა, რადგან ერთი ხშირად იწვევს შემდეგს.

დახმარებისთვის მიმართეთ ახლობლებს: აღიარეთ, რომ მხოლოდ ნებისყოფა საკმარისი არ არის თამაშის წინააღმდეგ საბრძოლველად. სთხოვეთ ოჯახის წევრს ან მეგობარს, რომ დაგეხმაროთ მკურნალობის გეგმის შესრულებაში.

იცოდეთ და მოერიდეთ ტრიგერებს: ამოიცანით სიტუაციები ან გრძნობები, რომლებიც თამაშის სურვილს იწვევს, და შეეცადეთ მათგან თავი შორს დაიჭიროთ.

ექიმთან ვიზიტისთვის მომზადება

ჩაწერეთ ყველა განცდა და ფიქრი: მოინიშნეთ, რა იწვევს თამაშის სურვილს, სცადეთ თუ არა მისი დაძლევა და როგორ იმოქმედა თამაშმა თქვენს ცხოვრებაზე.

ჩამოწერეთ პირადი ინფორმაცია: შეიტანეთ ის ძირითადი სტრესორები ან ცხოვრებისეული ცვლილებები, რომლებიც შესაძლოა გავლენას ახდენდეს თქვენს ქცევაზე.

დაასახელეთ ყველა მედიკამენტი: მოიტანეთ ინფორმაცია ყველა წამლის, ვიტამინის, ბალახისა და დანამატის შესახებ, რომელსაც იღებთ, ასევე მათი დოზები.

გაიხსენეთ ჯანმრთელობის სხვა პრობლემები: ჩაწერეთ თქვენი ფიზიკური ან ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები და მათი მკურნალობა.

შეკითხვები ექიმისთვის: მოამზადეთ კითხვების სია, რომ ვიზიტის დრო მაქსიმალურად ეფექტურად გამოიყენოთ.