აზარტული თამაშები
აზარტული თამაშები
სამედიცინო რეცენზენტიგიორგი (გუგა) სიხარულიძე · MD, PhD — ფსიქიატრი · პროფესორი · კლინიკური მკვლევარიგანახლებულია:
აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულება
სიმპტომები
აზარტულ თამაშებზე მუდმივი ფიქრი და დაგეგმვა და ფინანსური სახსრების მობილიზება.
თამაშში უფრო და უფრო მეტი ფინანსების ჩადება ემოციური სიამოვნების მისაღებად.
თამაშის შემცირების, მისი კონტროლის ან შეწყვეტის უშედეგო მცდელობები, რასაც თან ახლავს გაღიზიანება და იმედგაცრუება.
აზარტული თამაშებით პრობლემებისგან გაქცევის,უმწეობის და დანაშაულის შეგრძნების, შფოთვის ან დეპრესიისგან გათავისუფლების მცდელობა.
წაგებული ფულის დაბრუნება მეტი თამაშით (წაგებულის "დადევნება")
ოჯახის წევრების ან მეგობრების მოტყუება თამაშის ეპიზოდების დასამალად.
მნიშვნელოვან ურთიერთობებზე, სამსახურზე ან სწავლაზე უარის თქმა თამაშის გამო.
ფინანსური დახმარების თხოვნა სხვა ადამიანებისთვის.
შესაძლო მიზეზები
რისკ ფაქტორები
ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები: ადამიანები, რომლებიც კომპულსიურად თამაშობენ, ხშირად არიან მავნე ნივთიერებებზე დამოკიდებული, აქვთ პიროვნული აშლილობის დიაგნოზი, დეპრესია ან შფოთვა.
ასაკი: უფრო გავრცელებულია ახალგაზრდებსა და საშუალო ასაკის ადამიანებში. ბავშვობაში ან თინეიჯერობის პერიოდში აზარტული თამაშის დაწყება ზრდის დამოკიდებულების განვითარების რისკს.
სქესი: უფრო გავრცელებულია მამაკაცებში, თუმცა ქალებიც თამაშობენ და ხშირად მათ უფრო სწრაფად უვითარდებათ დამოკიდებულება.
ოჯახისა და მეგობრების გავლენა: თუ ახლობელს აქვს აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულების პრობლემა, რისკი იზრდება.
მედიკამენტები: დოფამინის აგონისტებმა იშვიათად შეიძლება გამოიწვიოს კომპულსიური ქცევები, მათ შორის აზარტული თამაშები.
პიროვნული მახასიათებლები: მაღალი კონკურენცია, შრომისმოყვარეობა, იმპულსურობა, მოუსვენრობა ან მოწყენილობა შეიძლება გახდეს აზარტულ თამაშზე დამოკიდებულების რისკ ფაქტორი.
გართულებები
ურთიერთობების პრობლემები
ფინანსური პრობლემები, მათ შორის გაკოტრება
სამართლებრივი პრობლემები
სამუშაოს არასათანადოდ შესრულება ან სამსახურის დაკარგვა
ჯანმრთელობის გაუარესება
თვითმკვლელობა, თვითმკვლელობის მცდელობები ან სუიციდური აზრები
პრევენცია
მკურნალობა
კოგნიტიურ-ბიჰევიორული თერაპია (CBT):
ეხმარება აკვიატებული აზრებისა და ქცევების იდენტიფიცირებასა და შეცვლაში.
სწავლობს პაციენტი ალტერნატიული გზების ძიებას და სტრესის ეფექტურად მართვას.
ეხმარება აკვიატებული აზრებისა და ქცევების იდენტიფიცირებასა და შეცვლაში.
სწავლობს პაციენტი ალტერნატიული გზების ძიებას და სტრესის ეფექტურად მართვას.
სხვა ადამიანებთან გამოცდილების გაზიარება და ემოციური მხარდაჭერის მიღება.
ჯგუფური თერაპიები ამცირებს იზოლაციის განცდას და ამყარებს მოტივაციას პრობლემის გადასაჭრელად.
საჭიროების შემთხვევაში შესაძლებელია ანტიდეპრესანტების ან შფოთვის საწინააღმდეგო მედიკამენტების გამოყენება.
დოფამინის რეგულატორები, რომლებიც ამცირებენ თავის ტვინის დაჯილდოების სისტემის ჰიპერაქტივობას.
ჯგუფური თერაპია: ზოგი ადამიანი პოულობს მხარდაჭერას მსგავსი პრობლემის მქონე ადამიანებთან საუბრისას.
მკურნალობა შეიძლება იყოს:
ამბულატორიული პროგრამა
სტაციონარული პროგრამა
საცხოვრებელი თერაპიის პროგრამა
რეციდივის პრევენცია
დაისახეთ მთავარი მიზანი: არ ითამაშოთ.
თავი აარიდეთ რისკს: უთხარით საკუთარ თავს, რომ თუნდაც ერთი ფსონი ძალიან სახიფათოა, რადგან ერთი ფსონი ხშირად იწვევს შემდეგს.
დახმარებისთვის მიმართეთ ახლობლებს: აღიარეთ, რომ მხოლოდ ნებისყოფა საკმარისი არ არის თამაშის წინააღმდეგ საბრძოლველად. სთხოვეთ ოჯახის წევრს ან მეგობარს, რომ დაგეხმაროთ მკურნალობის გეგმის შესრულებაში.
იცოდეთ და მოერიდეთ ტრიგერებს: ამოიცანით სიტუაციები ან გრძნობები, რომლებიც თამაშის სურვილს იწვევს, და შეეცადეთ მათგან თავი შორს დაიჭიროთ.
რა შეგიძლიათ გააკეთოთ ვიზიტამდე:
ჩაწერეთ ყველა განცდა და ფიქრი: მოინიშნეთ, რა იწვევს აზარტული თამაშის სურვილს, სცადეთ თუ არა მისი დაძლევა და როგორ იმოქმედა თამაშმა თქვენს ცხოვრებაზე.
ჩამოწერეთ პირადი ინფორმაცია: შეიტანეთ ის ძირითადი სტრესორები ან ცხოვრებისეული ცვლილებები, რომლებიც შესაძლოა გავლენას ახდენდეს თქვენს ქცევაზე.
დაასახელეთ ყველა მედიკამენტი: მოიტანეთ ინფორმაცია ყველა წამლის, ვიტამინის, ბალახისა და დანამატის შესახებ, რომელსაც იღებთ, ასევე მათი დოზები.
გაიხსენეთ ჯანმრთელობის სხვა პრობლემები: ჩაწერეთ თქვენი ფიზიკური ან ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები და მათი მკურნალობა.
შეკითხვები ექიმისთვის: მოამზადეთ კითხვების სია, რომ ვიზიტის დრო მაქსიმალურად ეფექტურად გამოიყენოთ.
ხშირად დასმული კითხვები
დამოკიდებულების ნიშნებია აზარტულ თამაშზე მუდმივი ფიქრი და დაგეგმვა, სულ უფრო მეტი ფინანსების ჩადება, კონტროლის ან შეწყვეტის უშედეგო მცდელობები, წაგებულის „დადევნება“, ოჯახის წევრების მოტყუება და მნიშვნელოვან ურთიერთობებზე, სამსახურსა თუ სწავლაზე უარის თქმა თამაშის გამო.
რისკს ზრდის თანმხლები ფსიქიკური პრობლემები (ნივთიერებებზე დამოკიდებულება, პიროვნული აშლილობა, დეპრესია, შფოთვა), ახალგაზრდა ან საშუალო ასაკი, ოჯახური გავლენა და პიროვნული მახასიათებლები — მაღალი კონკურენტულობა, იმპულსურობა, მოუსვენრობა. უფრო ხშირია მამაკაცებში, თუმცა ქალებს დამოკიდებულება ხშირად უფრო სწრაფად უვითარდებათ.
აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულებას მოჰყვება ურთიერთობების პრობლემები, ფინანსური სირთულეები გაკოტრებამდე, სამართლებრივი პრობლემები, სამსახურის დაკარგვა და ჯანმრთელობის გაუარესება; მძიმე შემთხვევებში — სუიციდური აზრები ან მცდელობა.
წამყვანი მეთოდია კოგნიტიურ-ბიჰევიორული თერაპია (CBT), რომელიც ეხმარება აკვიატებული აზრებისა და ქცევების შეცვლასა და სტრესის მართვას; ჯგუფური თერაპია ამცირებს იზოლაციას და აძლიერებს მოტივაციას. საჭიროებისამებრ ინიშნება მედიკამენტები (ანტიდეპრესანტები, დოფამინის რეგულატორები); მძიმე შემთხვევებში — დღის ცენტრი.
დაკავშირებული
მდგომარეობები
- კომპიუტერული თამაშებიკომპიუტერულ თამაშებზე დამოკიდებულების სიმპტომები და მკურნალობა ბავშვებსა და მოზრდილებში. GSMRC.
- ონიომანია (შოპოჰოლიზმი)შოპოჰოლიზმის (კომპულსიური ყიდვის) სიმპტომები და მკურნალობა. ფსიქიატრის კონსულტაცია GSMRC-ში.
- ალკოჰოლზე დამოკიდებულებაალკოჰოლის ზემოქმედება ჯანმრთელობაზე, დამოკიდებულების ნიშნები და მკურნალობა — დეტოქსიკაცია და რეაბილიტაცია GSMRC-ში, თბილისი.
- ნარკოტიკებზე დამოკიდებულება — სიმპტომები, მიზეზები და მკურნალობანარკოტიკებზე დამოკიდებულების სიმპტომები და მკურნალობა. დეტოქსიკაცია, ფსიქოთერაპია, რეაბილიტაცია GSMRC-ში.
