ალკოჰოლზე დამოკიდებულება

ალკოჰოლზე დამოკიდებულება

შესაძლო სიმპტომები

ალკოჰოლის რაოდენობის შეზღუდვის უუნარობას

სმის შემცირების სურვილს ან ამის წარუმატებელ მცდელობებს

დიდი დროის დახარჯვას ალკოჰოლის მოხმარებასა და მოპოვებაზე

ალკოჰოლის ძლიერ სურვილს ან მოთხოვნილებას

სამსახურში, სასწავლო დაწესებულებაში ან სახლში მნიშვნელოვანი ვალდებულებების შეუსრულებლობას ალკოჰოლის განმეორებითი მოხმარების გამო

ალკოჰოლის მოხმარების გაგრძელებას, მიუხედავად იმისა, რომ ის ფიზიკურ, სოციალურ, სამუშაო ან ურთიერთობების პრობლემებს იწვევს

სოციალური და სამუშაო აქტივობების ან ჰობების შემცირება ალკოჰოლის მოხმარების გამო

ალკოჰოლის მოხმარება ისეთ სიტუაციებში, სადაც ის უსაფრთხო არ არის, მაგალითად, მანქანის მართვისას ან ცურვისას

ალკოჰოლის მიმართ ტოლერანტობის განვითარება

აბსტინენციის სიმპტომების არსებობა, როგორიცაა გულისრევა, ოფლიანობა, ხელების კანკალი, ან ალკოჰოლის მიღება ამ სიმპტომების თავიდან ასაცილებლად

12 უნცია (355 მლ) ლუდი (~5% ალკოჰოლი)

8-9 უნცია (237-266 მლ) მალტური ლიქიორი (~7% ალკოჰოლი)

5 უნცია (148 მლ) ღვინო (~12% ალკოჰოლი)

1.5 უნცია (44 მლ) ძლიერი ალკოჰოლი ან დისტილირებული სპირტი (~40% ალკოჰოლი)

რისკ-ფაქტორები

რისკ-ფაქტორები მოიცავს:

გრძელვადიანი რეგულარული სმა. დიდი ხნის განმავლობაში ალკოჰოლის რეგულარული ჭარბი მოხმარება ან ხშირი ეპიზოდური ჭარბი სმა ზრდის ალკოჰოლთან დაკავშირებული პრობლემებისა და ალკოჰოლის გამოყენების აშლილობის რისკს.

ადრეული ასაკიდან დაწყება. ადამიანები, რომლებიც ახალგაზრდობიდან იწყებენ სმას (განსაკუთრებით ეპიზოდური, დიდი რაოდენობით), უფრო მაღალი რისკის ქვეშ იმყოფებიან.

ოჯახური ისტორია. ალკოჰოლზე დამოკიდებულების განვითარების რისკი მაღალია იმ ადამიანებისთვის, რომლებსაც მშობელი ან ახლო ნათესავი ამ პრობლემით იტანჯება. ეს შეიძლება გენეტიკურმა ფაქტორებმა განაპირობოს.

დეპრესია და სხვა ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები. ფსიქიკური აშლილობები, როგორიცაა შფოთვა, დეპრესია, შიზოფრენია ან ბიპოლარული აშლილობა, ხშირად დაკავშირებულია ალკოჰოლის ან სხვა ნივთიერებების მოხმარებასთან.

ტრავმის ისტორია. ემოციური ან ფიზიკური ტრავმის მქონე ადამიანები ალკოჰოლზე დამოკიდებულების განვითარების უფრო მაღალ რისკს წარმოადგენენ.

ბარიარტრიული ქირურგია. ზოგიერთი კვლევა მიუთითებს, რომ ბარიარტრიული ქირურგიის ჩატარებამ შეიძლება გაზარდოს ალკოჰოლზე დამოკიდებულების განვითარების ან რეციდივის რისკი.

სოციალური და კულტურული ფაქტორები. ალკოჰოლის რეგულარულად მომხმარებელი მეგობრები ან პარტნიორი შეიძლება გავლენას ახდენდეს. მედიის მიერ ალკოჰოლის მოხმარების რომანტიზებამ შეიძლება შექმნას შთაბეჭდილება, რომ ზედმეტი სმა მისაღებია. ახალგაზრდებისთვის მშობლებისა და თანატოლების გავლენა მნიშვნელოვან როლს ასრულებს.

შესაძლო გართულებები:

ალკოჰოლის რეგულარული ჭარბი მოხმარება ზრდის შემდეგი პრობლემების რისკს:

ფსიქიკურ პრობლემებს – დეპრესია, შფოთვა და კოგნიტიური ფუნქციების დაქვეითება.

ფიზიკურ დაზიანებებს – ღვიძლის ციროზი, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები, იმუნური სისტემის დასუსტება.

სოციალურ სირთულეებს – ურთიერთობების გაუარესება, სამუშაოს დაკარგვა და სოციალური იზოლაცია.

გავლენა უსაფრთხოებაზე

საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევებს და სხვა სახის უბედურ შემთხვევებს, როგორიცაა დახრჩობა

ურთიერთობის პრობლემებს

სამუშაოსა და სწავლის ხარისხის გაუარესებას

ძალადობრივი დანაშაულის ჩადენის ან მსხვერპლად ქცევის რისკის გაზრდას

სამართლებრივ პრობლემებს და ფინანსურ სირთულეებს

სხვა ნივთიერებების მოხმარების რისკის გაზრდას

დაუცველ სექსს, სექსუალური ძალადობის ან გაუპატიურების საფრთხეს

თვითმკვლელობის მცდელობის ან დასრულებული თვითმკვლელობის გაზრდილ რისკს

გავლენა ჯანმრთელობაზე

ღვიძლის დაავადებები. ალკოჰოლის ჭარბი მოხმარება ზრდის ღვიძლში ცხიმის დაგროვების (ღვიძლის სტეატოზი), ღვიძლის ანთების (ალკოჰოლური ჰეპატიტი) და ციროზის რისკს.

საჭმლის მონელების პრობლემები. ალკოჰოლმა შეიძლება დააზიანოს კუჭის ლორწოვანი გარსი და ხელი შეუწყოს საჭმლის მონელებისა და საკვების შეწოვის პრობლემებს.

გულის პრობლემები. ალკოჰოლის ჭარბი მოხმარება ზრდის მაღალი არტერიული წნევის, გულის გადიდების, გულის უკმარისობისა და ინსულტის რისკს.

დიაბეტი. ალკოჰოლი გავლენას ახდენს ღვიძლიდან გლუკოზის გამოყოფაზე და ზრდის ჰიპოგლიკემიის (დაბალი შაქარი სისხლში) რისკს.

სექსუალური ფუნქციის დარღვევა. ალკოჰოლის ჭარბი მოხმარება მამაკაცებში იწვევს ერექციულ დისფუნქციას, ხოლო ქალებში - მენსტრუალური ციკლის დარღვევას.

მხედველობის პრობლემები. ხანგრძლივად ალკოჰოლის მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს ნისტაგმი (თვალის უნებლიე სწრაფი მოძრაობა) და მხედველობის ნერვის დაზიანება.

კიბოს გაზრდილი რისკი. ალკოჰოლის ბოროტად გამოყენება დაკავშირებულია პირის ღრუს, ყელის, ღვიძლის, საყლაპავის, მსხვილი ნაწლავის და მკერდის კიბოს გაზრდილ რისკთან.

სუსტი იმუნური სისტემა. ზედმეტი ალკოჰოლის მოხმარება აქვეითებს ორგანიზმის უნარს ებრძოლოს ინფექციებს.

შესაძლო საყურადღებო ნიშნები (ეს ნიშნები მარტო დიაგნოზს არ ადგენს):

ინტერესის დაკარგვა ჰობებისა და პირადი ჰიგიენის მიმართ

გაწითლებული თვალები, ენის ბორძიკი, კოორდინაციის და მეხსიერების პრობლემები

ახალი მეგობრების შეძენა და ძველი ურთიერთობების გაწყვეტა.

აკადემიური მოსწრების გაუარესება

განწყობის ხშირი ცვლილებები და თავდაცვითი ქცევა

მკურნალობის მეთოდები:

დეტოქსიკაცია და აბსტინენციის სიმპტომების მართვა. საჭიროებისას ექიმი გეგმავს ალკოჰოლის მოხსნის სიმპტომების სამედიცინო მართვას. ხანგრძლივობა და ამბულატორიული თუ სტაციონარული გარემო ინდივიდუალური რისკისა და მეთვალყურეობის საჭიროების მიხედვით განისაზღვრება. მხოლოდ დეტოქსიკაცია დამოკიდებულების შემდგომ მკურნალობას არ ცვლის.

ახალი უნარების სწავლა და მკურნალობის გეგმის შედგენა. ამ პროცესში ჩართული არიან სპეციალისტები. მკურნალობა შეიძლება მოიცავდეს მიზნების დასახვას, ქცევით ცვლილებებს, თვითდახმარების ტექნიკებს, კონსულტაციებსა და შემდგომ მოვლას.

ფსიქოლოგიური კონსულტაცია. ინდივიდუალური ან ჯგუფური თერაპია შეიძლება დაგეხმაროთ პრობლემის უკეთ გააზრებაში. შესაძლოა, სასარგებლო იყოს წყვილის ან ოჯახის თერაპიაც, რადგან ოჯახის მხარდაჭერა მნიშვნელოვან როლს ასრულებს გამოჯანმრთელებაში.

მედიკამენტები. საჭიროებისას ექიმი არჩევს მედიკამენტებს ადამიანის მდგომარეობისა და შესაძლო უკუჩვენებების გათვალისწინებით; თვითმკურნალობა რეკომენდებული არ არის.

მუდმივი მხარდაჭერა. მკურნალობის შემდგომი პროგრამები და მხარდამჭერი ჯგუფები სასარგებლოა რეციდივების მართვასა და ცხოვრების წესის შეცვლისთვის.

ფსიქოლოგიური აშლილობების მკურნალობა. ალკოჰოლზე დამოკიდებულება ხშირად თან ახლავს სხვა ფსიქიკურ აშლილობებს, როგორიცაა დეპრესია და შფოთვა. ამ შემთხვევაში, საჭიროა ფსიქოთერაპია, მედიკამენტები ან სხვა ტიპის მკურნალობა.

ჯანმრთელობის პრობლემების სამედიცინო მკურნალობა. ალკოჰოლთან დაკავშირებული ჯანმრთელობის პრობლემები ხშირად მნიშვნელოვნად უმჯობესდება სმის შეწყვეტის შემდეგ. თუმცა, ზოგიერთ შემთხვევაში საჭიროა მუდმივი სამედიცინო მეთვალყურეობა.

თუ ამბულატორიული მკურნალობა საკმარისად ეფექტური არ აღმოჩნდა, ექიმი ხელახლა აფასებს მკურნალობის გეგმასა და დახმარების საჭირო დონეს. ზოგი ადამიანისთვის დღის პროგრამა შეიძლება შესაფერისი იყოს; მძიმე ან გართულებული აბსტინენცია შესაძლოა სტაციონარულ დახმარებას საჭიროებდეს.

როდის უნდა მიმართოთ ექიმს?

ცხოვრების წესი და მხარდაჭერა (არ ცვლის სამედიცინო მკურნალობას)

გაითვალისწინეთ თქვენი სოციალური გარემო. ექიმთან უსაფრთხო გეგმის შეთანხმების შემდეგ აცნობეთ მეგობრებსა და ოჯახის წევრებს ალკოჰოლის შეწყვეტის თქვენი გეგმის შესახებ. შექმენით გამოჯანმრთელების მხარდამჭერი გარემო. შესაძლოა საჭირო გახდეს იმ ადამიანებისა და სოციალური სიტუაციებისგან თავის არიდება, რომლებიც ამ პროცესს ხელს უშლის.

ჯანსაღი ჩვევების განვითარება. კარგი ძილი, რეგულარული ფიზიკური აქტივობა, სტრესის მართვა და ჯანსაღი კვება შეიძლება დაეხმაროს გამოჯანმრთელებას. ეს ჩვევები არ ცვლის აბსტინენციის რისკის შეფასებასა და საჭირო სამედიცინო მართვას.

ჩაერთეთ აქტივობებში, რომლებიც ალკოჰოლს არ უკავშირდება. შეიძლება აღმოაჩინოთ, რომ თქვენი ბევრი საქმიანობა სასმელთანაა დაკავშირებული. სცადეთ ისეთი ჰობი ან საქმიანობები, რომლებიც ალკოჰოლის გარეშეა შესაძლებელი.

როგორ მოემზადოთ ექიმთან ვიზიტისთვის

წინასწარ ჩამოწერეთ:

ყველა სიმპტომი, რომელიც გაქვთ, მათ შორის ისინიც, რომლებიც შეიძლება ალკოჰოლთან დაკავშირებული არ მოგეჩვენოთ

მნიშვნელოვანი პირადი ინფორმაცია, მათ შორის ძლიერი სტრესი ან ბოლოდროინდელი ცხოვრებისეული ცვლილებები

ყველა მედიკამენტი, ვიტამინი, მცენარეული საშუალება ან დანამატი, რომელსაც იღებთ, და მათი დოზები

იხილეთ ასევე

→ ალკოჰოლზე დამოკიდებულების ფსიქიატრიული კონსულტაცია

დაკავშირებული თემები: დეპრესია · ნარკოტიკებზე დამოკიდებულება · ფსიქიატრის კონსულტაცია

წყარო: WHO — ალკოჰოლი.

ASAM — ალკოჰოლის აბსტინენციის მართვის სახელმძღვანელო

NICE CG115 — ალკოჰოლზე დამოკიდებულების შეფასება და მართვა