მარიხუანა

მარიხუანაზე დამოკიდებულება

დამოკიდებულების განვითარების მექანიზმი

დამოკიდებულების განვითარების რისკი იზრდება, თუ:

მარიხუანა რეგულარულად მოიხმარება ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში;

მოხმარება იწყება ადრეულ ასაკში, როცა ტვინის განვითარება ჯერ კიდევ მიმდინარეობს;

პიროვნებას აქვს ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები (მაგ., დეპრესია, შფოთვა);

არსებობს გენეტიკური მიდრეკილება დამოკიდებულების განვითარებისკენ.

მოხმარების შესაძლო გვერდითი ეფექტები

ხშირი გვერდითი მოვლენები:

თავის ტკივილი

პირისა და თვალების სიმშრალე

თავბრუსხვევა და გულისრევა

ძილიანობა

დაღლილობა

მეტი სიფრთხილე საჭიროა, რადგან შესაძლოა გამოიწვიოს:

დეზორიენტაცია

ჰალუცინაციები

გულისცემის აჩქარება

მადის გაზრდა

დეპრესიის გამწვავება

შეზღუდული ყურადღება და კოორდინაცია (არ უნდა მართოთ მანქანა)

ბიპოლარული აშლილობის დროს შეიძლება გააძლიეროს მანიაკური ეპიზოდები.

შიზოფრენიის მქონე პირებში ზრდის ფსიქოზის განვითარების რისკს. [1]

დამოკიდებულების ძირითადი სიმპტომები

კონტროლის დაკარგვა: პიროვნება ვერ ამცირებს ან წყვეტს კანაფის მოხმარებას, მიუხედავად უარყოფითი შედეგებისა.

ტოლერანტობის განვითარება: საჭიროა მარიხუანას უფრო დიდი დოზის მიღება სასურველი ეფექტის მისაღწევად.

ფსიქოლოგიური სიმპტომები: შფოთვა, დეპრესია, გაღიზიანებადობა, მოტივაციის დაქვეითება.

აბსტინენციის სიმპტომები: კანაფის შეწყვეტისას აღინიშნება უძილობა, მადის დაკარგვა, აგრესიულობა და ფიზიკური დისკომფორტი.

ცხოვრების სხვა სფეროების იგნორირება: მარიხუანა ხდება პრიორიტეტი სხვა აქტივობების – სწავლა, მუშაობა, ურთიერთობები – საზიანოდ.

მარიხუანაზე დამოკიდებულების შესაძლო შედეგები

მარიხუანის ხანგრძლივი მოხმარება იწვევს:

ფსიქიკური ჯანმრთელობის გაუარესებას (შფოთვა, დეპრესია, ფსიქოზური ეპიზოდები);

მეხსიერებისა და კონცენტრაციის დაქვეითებას;

მოტივაციის დაკარგვასა და სოციალური იზოლაციას;

შრომისუნარიანობის დაქვეითებას;

კარდიოვასკულარულ და სასუნთქი სისტემის დარღვევებს (განსაკუთრებით მარიხუანის მოწევისას).

მარიხუანაზე დამოკიდებულების მკურნალობის მეთოდები:

მარიხუანაზე დამოკიდებულება წარმატებით ექვემდებარება მკურნალობას, რომელიც მოიცავს:

ფსიქოთერაპიას: კოგნიტიურ-ბიჰევიორული თერაპია (CBT) განსაკუთრებით ეფექტურია დამოკიდებულების შესამცირებლად და რეციდივის პრევენციისთვის.

მედიკამენტურ თერაპიას: შესაძლოა გამოყენებულ იქნას სიმპტომების მართვისთვის, მაგალითად, შფოთვისა და უძილობის შესამსუბუქებლად.

ჯგუფურ თერაპიას: მხარდამჭერი ჯგუფები, მაგ.როგორიცაა ანონიმური ნარკომანები (NA), ხელს უწყობენ რეაბილიტაციის პროცესს.

ჯანმრთელი ცხოვრების წესს: სპორტი, ჯანსაღი კვება და რეგულარული რუტინა მნიშვნელოვან როლს ასრულებს გამოჯანმრთელების პროცესში.

დღის ცენტრი

კომპლექსური მკურნალობის მეთოდი

ალკოჰოლი – ზრდის მარიხუანას სედატიურ ეფექტს.

ანტიკოაგულანტები (სისხლის გამათხელებლები) – შესაძლოა, გაზარდოს სისხლდენის რისკი.

ცენტრალური ნერვული სისტემის დამთრგუნველი პრეპარატები – აძლიერებს მათი სედატიურ მოქმედებას.

პროტეაზის ინჰიბიტორები (ანტივირუსული პრეპარატები, HIV-ის წინააღმდეგ) – შესაძლებელია, შეამციროს მათი ეფექტურობა.

სელექციური სეროტონინის უკუმიტაცების ინჰიბიტორები (SSRI-ს ტიპის ანტიდეპრესანტები) – შესაძლებელია, გააძლიეროს მანიაკური ეპიზოდების განვითარების რისკი.

ექიმთან ვიზიტის გადაწყვეტილება მკურნალობის პირველი ნაბიჯია!

შეადგინოთ სია: რამდენად ხშირად მოიხმართ მარიხუანას და როგორ მოქმედებს ეს თქვენს ყოველდღიურ ცხოვრებაზე.

დააფიქსიროთ სიმპტომები: აღწერეთ, რა შეგრძნებები გაქვთ მოხმარების შეწყვეტისას.

შეაფასოთ ჯანმრთელობის ზოგადი მდგომარეობა: გაქვთ თუ არა ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები, როგორიცაა შფოთვა ან დეპრესია.

გაითვალისწინოთ მკურნალობის ვარიანტები: ექიმთან ერთად განიხილეთ შესაძლო თერაპიული მიდგომები.

წყაროები

1. Marconi A, Di Forti M, Lewis CM, Murray RM, Vassos E. Meta-analysis of the Association Between the Level of Cannabis Use and Risk of Psychosis. Schizophr Bull. 2016;42(5):1262–1269. doi:10.1093/schbul/sbw003

წყარო: NIDA — კანაბისი.